سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
156
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
احديت در اول ثابت مىكند وحدت و الوهيت خود را بدون آنكه نفى الوهيت غير نمايد و در ثانى اثبات الوهيت خود را مينمايد باعتبار عدم إله ديگر پس در اول ثابت مىكند وحدت حقه حقيقيه را و در ثانى نفى الوهيت غير مينمايد . و اين جمله « لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ » يا « لا إِلهَ إِلَّا هُوَ » را كلمه اخلاص گويند باعتبار اينكه خلاص از ظلمت كفر بنور ايمان به اين كلمه طيبه تحقق پذيرد و اين كلمه ( عروة الوثقى ) است وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها و اين كلمه كليد بهشت است بقول رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلم « مفتاح الجنة كلمة لا إله الا اللَّه » است اين كلمه قلعه محكم است « لا إله الا اللَّه حصنى فمن دخل فى حصنى امن من عذابى » الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ دو صفت ديگرى از اوصاف ربوبيت و خصوصيات ذات الهى است كه در اين مبارك آيه ارائه ميدهد ، رحمان است كه فيض وجود او و اشعه نور حقيقت او به همه جا رسيده و همه از خوان نعمت وى برخوردار گرديده و از رحمت واسعه او فيض مىبرند ، زيرا كه در مبدء فياض بخل نيست و هر شىء ممكن را به آنچه در خور قابليت و استعداد وى است مىرساند و وى را بزيور وجود ميآرايد و روزى ميدهد و وسائل آسايش وى را بنيكوتر وجهى آماده مينمايد « رحيم » است كه رحمت رحيمى و فيض سبحانى خود را مخصوص گردانيده بعدهاى از راهيافتگان و هدايت شدگان و نزديكان برحمت خود كه در سراى ديگر ايشان را مينوازد و بحيات جاودانى و نعيم هميشهگى متنعم ميگرداند . إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ تا آخر آيه ذات حق جل و علا در اين مبارك آيه هفت نمونه از آثار قدرت خود را تعداد و شماره مينمايد و به اينها استدلال مىكند بر وحدت و كمال قدرت و احاطت و قيوميت خود . نخستين دليل ، خلقت آسمان و زمين است كه آسمان را بالاى سر ما برافراشته و سقف قرار داده ، و ماه و خورشيد و تمامى ستارگان و كرات و سيارات هر يك را بجاى خود با عمل مخصوصى كه نظام عالم منوط به آن است مرتب و منظم گردانيده و ما را از نور